کتابخانه مرکزی
پایان نامه های سال96: امکان سنجی تولید سبزی و صیفی بر روی پشت‌بام ساختمان های شهر و موانع کشت و تولید آن‌ها (مطالعه موردی، شهر تهران)
​​


امکان­ سنجی تولید سبزی و صیفی بر روی پشت‌بام ساختمان­های شهر و موانع کشت و تولید آن‌ها (مطالعه موردی: شهر تهران)​




​نويسنده: ریحانه سادات قاضی مرعشی

​​​​​​​استاد راهنما: دکتر امید نوری

​​​​​​استاد مشاور: دکتر رضا دیهیم فرد، دکتر امیر سالمی

​​​دانشکده پژوهشکده علوم محیطی
گرایش: اگرواکولوژی​
تاريخ دفاع: مهر 96



چکیده


افزایش نرخ رشد جمعیت و شهرنشینی، تقاضا برای امنیت غذایی و خودکفایی برای تولید غذا را در شهرها، افزایش می‌دهد. در این موقعیت فعالیت‌های اخیر کشاورزی شهری در قالب‌های مختلف سنتی (کشت در سطح زمین) و یا جدید (مانند: کشت در پشت‌بام‌ها) ظهور پیداکرده است. تعداد زیادی مزارع بر پشت‌بام در سراسر جهان وجود دارد، بااین‌حال مطالعات اندکی به‌منظور تعیین کیفیت محصولات تولیدشده در این مکان‌ها، به خصوص درباره تجمع آلاینده‌ها، در آن‌ها انجام‌شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی تجمع آلاینده‌ها در دو گیاه بادمجان (Solanum melongena var. depressum L.) و فلفل دلمه‌ای (Capsicum frutescens var. grossum (Mill.)) رشد یافته در شهر (پشت‌بام و حیاط) بود. به این منظور غلظت هیدروکربن‌های پلی آروماتیک (PAH) و مقدار فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، آلومینیوم، کروم، منگنز، نیکل، مس و مولیبدن) در میوه دو نوع محصول صیفی رشد یافته در شهر تهران بررسی شد. همچنین در این مطالعه مقدار بعضی از عناصر مغذی (آهن، پتاسیم، منیزیم، کلسیم و روی) نیز به‌منظور تعیین مقدار عناصر مغذی محصولات، بررسی شد. بادمجان و فلفل دلمه‌ای در پشت‌بام و حیاط یک ساختمان مسکونی در منطقه 7 تهران با ارتفاع 15 متر کاشته شدند و نمونه‌هایی از همین محصولات از خارج شهر (از مزرعه‌های حومه ورامین و کرج)، تهیه شدند. غلظت فلزات سنگین و عناصر مغذی، در هر دو گروه محصولات با استفاده از دستگاه ICP-MS و شانزده هیدروکربن پلی سایکلیک آروماتیک (PAH) با استفاده از دستگاه GC-MS اندازه‌گیری شدند. علاوه بر این، نمونه‌هایی از دو گروه محصولات، باهدف بررسی اثر شست‌وشو بر حذف آلاینده‌ها، به دو صورت شسته شده و شسته نشده بررسی شدند. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که غلظت PAH ها در محصولات پرورش یافته در شهر بسیار کم بود و تفاوتی با نمونه‌های پرورش یافته در خارج از شهر ازلحاظ آماری در سطح5% نداشتند و تمامی نمونه‌ها دارای مقادیر پایین‌تر از حد تشخیص دستگاه (01/0 ngr/gr) بودند؛ اما مقدار غلظت فلزات سنگین نتایج متفاوتی را نشان دادند. به‌جز آلومینیوم(Al)  و کروم (Cr) که در نمونه­های بادمجان پرورش یافته در مزارع خارج شهر، غلظت بالاتری را نشان دادند؛ غلظت سایر فلزات سنگین در اکثر نمونه‌های پرورش یافته در داخل شهر به‌صورت معنی‌دار در سطح 5%، غلظت بالاتری از آلودگی را نسبت به نمونه‌های پرورش یافته در مزارع خارج از شهر، داشتند. همچنین غلظت فلز سنگین مس (Cu) در هر دو سبزی پرورش یافته در مزرعه‌، بیشتر از نمونه‌های پرورش یافته در شهر (پشت‌بام) بود. آلومینیوم در بادمجان مزرعه 51/4 برابر حیاط و 52/3 برابر پشت بام و کروم در بادمجان مزرعه 56/1 برابر حیاط و 58/1 برابر پشت بام بود. غلظت مس در بادمجان و فلفل مزرعه 22/1 و 24/1 برابر بیشتر از نمونه پشت بام بود. همچنین به‌جز سرب (Pb) که در برخی از نمونه‌های بادمجان پشت‌بام، فلفل پشت‌بام و فلفل حیاط؛ به ترتیب 18/0، 63/0 و 14/0 میلی­گرم در هر گیلوگرم ماده خشک (mg/kgDW)  و به‌ صورت معنی‌دار (در سطح 5 %) بالاتر از حد مجاز بود، سایر نمونه‌ها غلظتی پایین‌تر از حد مجاز را برای سرب و کادمیوم بر طبق استاندارد اتحادیه اروپا و استاندارد ملی ایران نشان دادند و این اختلاف در سطح 5% معنی‌دار بود. نتایج بررسی غلظت عناصر مغذی نیز بیان‌گر آن بود که مقدار عناصر مغذی در محصولات پرورش یافته در شهر در حد محصولات پرورش یافته درمزارع خارج از شهر بوده و حتی در اغلب نمونه‌ها غلظت بیشتری را به‌صورت معنی‌دار در سطح 5% نیز نشان دادند در مقایسه میان محصولات حیاط با پشت‌بام و مزرعه، در 75% از نمونه‌های پرورش یافته در حیاط مقدار عناصر مغذی  به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای بیشتر از دو تیمار دیگر (حیاط و پشت بام) بود و محصولات پشت‌بام 20% از محصولات مزرعه عناصر مغذی بیشتری داشتند. در نهایت مقدار فلزات سنگین در نمونه‌های شسته شده کمتر از نمونه‌های شسته نشده بود. بر اساس نتایج این تحقیق، امکان حذف مقدار زیادی از آلاینده‌های نشست کرده بر روی محصول از طریق شست و شوی آن ممکن است.​


کلید واژه ها: کشاورزی شهری، تولید در پشت‌بام، فلزات سنگین، هیدروکربن‌های پلی سایکلیک آروماتیک، خودکفایی شهری، عناصر مغذی، امنیت غذایی​


Feasibility of Production of Vegetables on the Roofs of City Buildings and the Problems Faced in Their Cultivation and Production​


By: Reyhane Sadat Ghazimarashi


Abstract


The rise in population rate and in urbanism increases the demand for food security and for self-sufficiency in food production in the cities. In such a situation, recent urban agricultural activities have emerged in various traditional (e.g. planting on the ground surface) or new forms (e.g. planting on the roof). There are many on-the-roof farms all over the world; nevertheless, few studies have been conducted to determine the quality of the products produced in such places, especially in terms of the accumulation of pollutants. The main purpose of this study was to investigate pollutants accumulation in eggplants and peppers grown in the city (on the roof or in the yard). To this intent, the density of aromatic polycyclic hydrocarbons (PAHs) and the amount of heavy metals (lead, cadmium, aluminum, chromium, manganese, nickel, copper, and molybdenum) were studied in the fruits of the two vegetable types grown in Tehran. Moreover, the amount of some nutritious elements (iron, potassium, magnesium, calcium, and zinc) was investigated in order to determine the quality of products. Eggplants and peppers were planted in the yard and on the roof of a building 15 meters high in district 7 of Tehran and also fruit samples of the same plants were obtained from outside the city (from farms near Varamin and Karaj). In both groups of the products, the density of heavy metals and nutritious elements was measured using the ICP-MS device and that of 16 PAHs using the GC-MS device. In addition, for investigating the effect of washing on removal of the pollutants, washed and non-washed samples of each product group were studied. Results of the study showed that the density of PAHs in the products collected from city was very low and not statistically different from those of the samples grown outside the city ( ) and all the samples had values below the level of the device detection limit (0.01 ngr/gr); however, the amount of heavy metals showed different results. Except for Aluminum (Al) and Chrome (Cr) which showed higher densities in the samples of eggplants grown in the farms outside the city, heavy metals in samples grown inside the city had much higher densities (at %5 level) compared to the ones grown outside the city. Moreover, the density of the heavy metal Copper (Cu) was higher in both vegetables grown on the farm compared to the samples grown in the city (roof). The amount of Aluminum in the eggplants grown in the farm was 4.51 times higher than the ones gown in the yard and 3.52 times higher than those grown on the roof. Moreover, the amount of chromium in the farm eggplants was 1.56 times higher than those in the yard and 1.58 times higher than the ones on the roof. The amount of copper in eggplants and farm-grown peppers was 1.22 and 1.24 times greater than those on the roof, respectively. Furthermore, except Pb which was 0.18 and 0.63 and 0.14 mg/kgDW in some samples of eggplants grown on the roof, peppers grown on the roof, and peppers grown in the yard, respectively and was higher than the allowed limit (at %5 level), most samples showed lower densities of Pb and Cd than the allowed limit according to the standard of the European Union and Iran’s National Standard, and such a disparity was meaningful at %5 level. Results of the study on the density of nutritious elements also showed that in the samples grown in the city, it was the same as that of the ones grown in the farms outside the city and most samples even showed higher densities at %5 level. Comparison between the products grown in the yard, the roof, and the farm showed that %75 of the samples grown in the yard had far higher nutritious elements than the other two samples and that products grown on the roof had %20 higher nutritious elements than those in the farm. Finally, the amount of heavy metals in washed samples was less than that of non-washed ones.. According to the results of the study, a high portion of the pollutants on products can be removed by washing.

Keywords: Urban Agriculture, Production on the Roof, Heavy Metals, Aromatic Polycyclic Hydrocarbons, Urban Self-Sufficiency, Nutritious Elements, Food Security​ 



اداره کتابخانه مرکزی Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی