دانشگاه شهید بهشتی

معرفی کتاب رویکردهایی در تحلیل و نقد شعر معاصر عربی

تاریخ انتشار: 1398/02/17 11:17 ق.ظ

novin.jpg

 نوشتۀ نازك الملائكه
ترجمۀ دکتر طیبه سیفی ـ رقیه خرمی
 چاپ اول: 1397، 362 صفحه، قیمت: 400،000 ریال
بانوی شعر معاصر عرب، نازك الملائكه، پیام‌آورسنت‌شکنی در شعر معاصر است. وی، بنا به گفتۀ خود، نخستین شاعری است که در عروض آزاد شعر سروده است. علاوه بر پیشگامی در سرودن شعر آزاد، با ارائۀ دیدگاه‌های نقدی خود تأثیری شگرف بر شعر و شاعران معاصر برجای نهاد. این شاعر نوگرا منکر سنت نیست؛ بلکه می‌کوشد به مخالفان و منتقدان خود بفهماند که شعر آزاد بر پایۀ شعر سنتی بنا شده است، به گونه‌ای که می‌توان از هر سرودۀ آزاد، مجموعه‌ای از قصاید خلیلی با بحرهای وافی، مجزوء، مشطور و منهوک و ... استخراج کرد. او آزادی این نوع شعر را تنها در انتخاب تعداد تفعله‌های عروضی می‌داند. علاوه براین نازک به قافیه معتقد است و سکوت و وقف در پایان بیت را ضروری می‌داند. او این دیدگاه خویش را در کتاب قضایا الشعر المعاصر گردآورده است و در این کتاب به تحلیل جوانب فنی شعر آزاد پرداخته و علاوه بر ارائۀ نظرات انتقادی خویش، اصطلاح‌های جدیدی نیز ابداع کرده است که پیش از او مطرح نشده بود، اصطلاح‌های همچون تقسیم ساختار به سه نوع: ساختار هرمی، مسطح و ذهنی؛ و تقسیم تکرار به: تکرار بیانی، تکرار تقسیم، تکرار ناخودآگاهانه. همین امر بیانگر اهمیت و ارزش دیدگاه وی در این کتاب برای شناخت شعر آزاد و جوانب فنی آن است.
   این کتاب به باور دکتر شفیعی کدکنی «یکی از جامع‌ترین کتبی است که در باب تحولات فرم شعر عرب در عصر ما نوشته شده است و از هوشیاری و فراوانی اطلاع نویسنده خبر می‌دهد» (شفیعی کدکنی، 1380، 136) از این رو، ترجمه کتاب حاضر برای آشنایی با شعر آزاد عربی، وزن‌ها و بحرها و فرم آن و دیگر مباحث مطرح شده در این کتاب بی‌شک برای علاقه‌مندان به شعر جدید مفید و آموزنده خواهد بود.
   کتاب با مقدمۀ مفصل نویسنده آغاز شده و در آن چهار مسئلۀ مهم و بنیادی در حوزۀ شعر آزاد عربی یعنی ارتباط میان شعر آزاد و میراث عربی، بارقه‌های پیدایش شعر آزاد، بحرهای شعر آزاد، جمع میان ساختارهای عروضی ناهمگون بررسی و تحلیل شده است. پس از این مقدمۀ مفصل، کتاب در دو قسمت تقسیم می‌شود: قسمت اول که در حقیقت موضوع و محتوای اصلی کتاب را دربر می‌گیرد شعر آزاد نام دارد و خود شامل چهار بخش است: شعر آزاد به منزلۀ جریان ادبی، شعر آزاد از نگاه عروضی، تأثیر شعر آزاد و ملحقات شعر آزاد.
در این چهار بخش نویسنده با دقت و ظرافت تمام و با ذکر شاهد مثال‌های گوناگون به تشریح چگونگی پیدایش شعر آزاد، و ریشه‌های اجتماعی جریان شعر آزاد و عروض کلی این شعر و تمامی بحرها و تفعله‌های آن و مشکلات جانبی و اشتباهات عروضی شعر آزاد پرداخته است. در بخش دوم کتاب، که آن را فن شعر نامیده است، موضوعاتی چون انواع ساختار سرودۀ عربی و ویژگی‌های آن و مفهوم تکرار انواع و شیوه‌های آن و رابطۀ شعر با زندگی مردم واکاوی می شود. در نهایت، نویسنده با بررسی نقد معاصر عربی و جایگاه آن و چالش‌های پیش روی منتقدان معاصر و مسئولیت آنها کتاب را به پایان رسانده است.
Sorosh-Icon
کلید واژه ها: شعر معاصر عربی،نازك الملائكه،طیبه سیفی،رقیه خرمی
منبع خبر مرکز نشر آثار علمی دانشگاه
تعداد مشاهده: 420
اخبار : معرفی کتاب رویکردهایی در تحلیل و نقد شعر معاصر عربی
Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی