دانشگاه شهید بهشتی

اهمیت جایگاه و کارکرد قوه قضاییه در نظام جمهوری اسلامی ایران

تاریخ انتشار: 1399/04/04 02:17 ب.ظ

باسمه تعالی

اهمیت جایگاه و کارکرد قوه قضاییه در نظام جمهوری اسلامی ایران

قوه قضاییه، به عنوان سومین رکن حاکمیت، مطابق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، عهده‌دار وظایف خطیری همچون حل و فصل دعاوی، احیای حقوق عامه، گسترش آزادی‌های مشروع، نظارت بر حسن اجرای قوانین، اعمال عدالت کیفری و مدیریت پیشگیری از جرم است. از حیث اهمیت قوه قضاییه در تنظیم روابط حقوقی اشخاص، توجه به این نکته ضروری است اگرچه در یک نظام مردم‌سالار، اراده مردم از طریق نمایندگان آنها در قوه مقننه تبدیل به قانون می‌شود، اما معنای واقعی قوانین و مقررات، همان چیزی است که قضات، به عنوان مهم‌ترین کنشگران قوه قضاییه، مشخص می‌کنند. بر این اساس، روابط حقوقی بین اشخاص عملاً بر آن مبنایی نظم و نسق می‌یابد که دستگاه قضایی کشور تعیین می‌کند. از سوی دیگر و از جهت جایگاه این قوه در عملکرد صحیح مجموعه حاکمیت، با توجه به اینکه این قوه مسئولیت نظارت بر حسن جریان امور در دستگاه‌های اجرایی را بر عهده دارد، عملکرد صحیح این قوه می‌تواند تضمین‌کننده صحت و دقت عملکرد بخش‌های عمده‌ای از حاکمیت باشد. از این منظر نیز، قوه قضاییه جایگاه مهمی در تحقق حکمرانی مطلوب دارد. با توجه به این مراتب، عملکرد مناسب قوه قضاییه هم باعث نظام‌مندی در روابط شهروندان با یکدیگر و حاکمیت می‌شود و هم دستگاه‌های اجرایی کشور را در راستای انجام صحیح وظایف خود سوق می‌دهد.

از لوازم اساسی برای عملکرد مطلوب قوه قضاییه، حفظ استقلال این قوه در روابط با سایر قوا است. در بسیاری از کشورهای دنیا، وزیر دادگستری در عین حال که یکی از اعضای کابینه و زیرمجموعه قوه مجریه است، در رأس قوه قضاییه نیز قرار دارد. در چنین ساختاری، حفظ استقلال قوه قضاییه دغدغه‌ای اساسی است. همین امر باعث شده است که سازوکارهای مختلفی در این کشورها اندیشیده شود تا از تأثیرگذاری ناروای قوه مجریه بر قوه قضاییه کاسته شود و استقلال قوه قضاییه حفظ گردد. اما در ایران، از آنجا که رئیس قوه قضاییه مستقیماً توسط مقام معظم رهبری منصوب می‌گردد، این نوع نگرانی نسبت به اخلال در عملکرد قوه قضاییه از سوی سایر قوا، وجود ندارد. اما وجه دیگر استقلال قضایی، مصون بودن قاضی از تأثیرات خارجی است، اعم از اینکه عوامل موجود این تأثیرات از درون قوه قضاييه باشند يا از خارج از اين قوه. لازمه دادرسي منصفانه و اعمال دقيق قوانين توسط قاضي، همين امر است.

دست‌اندركاران قوه قضاييه در جمهوري اسلامي ايران، عليرغم تنگناها و كاستي‌هاي مختلفي كه اين قوه در حوزه‌هاي مختلف مالي و انساني با آنها مواجه است، همواره كوشيده‌اند تا با رعايت استقلال و بي‌طرفي، عملكردي بهينه در حوزه فعاليت خود داشته باشند و سرمايه انساني ارزشمند موجود در اين قوه را در راه احقاق حقوق شهروندان و تعامل صحيح آنها با يكديگر و با حاكميت به كار گيرند.

اينك، در آستانه هفته قوه قضاييه، ضمن تبريك به تمامي دست‌اندركاران اين قوه، دوام توفيقات آنها در مأموريت خطيري كه بر عهده دارند را از خداوند متعال خواستاريم.

 


Sorosh-Icon
کلید واژه ها: قوه قضائیه
منبع خبر روابط عمومي
تعداد مشاهده: 241
اخبار : اهمیت جایگاه و کارکرد قوه قضاییه در نظام جمهوری اسلامی ایران
Top

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی

Shahid Beheshti University,دانشگاه شهید بهشتی

دانشگاه شهید بهشتی